ການນອນ ແລະ ການເຕີບໂຕຂອງເດັກ (໐-໑໘ ປີ)
ການກວນນອນຊໍາເຮື້ອ ຫຼື ການຢຸດຫາຍໃຈຂະນະນອນໃນເດັກ ບໍ່ແມ່ນ "ເລື່ອງນ້ອຍ" — ມັນກະທົບຄວາມສູງ ນໍ້າໜັກ ການພັດທະນາສະໝອງ ຜົນການຮຽນ ໃບໜ້າ ແລະ ພຶດຕິກຳໄລຍະຍາວ ແລະສຳຄັນກວ່ານັ້ນ — ມີ "ປ່ອງເວລາຄຳ" ໃນການຮັກສາທີ່ພໍ່ແມ່ຄວນຮູ້
ຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ: "ເດັກກວນບໍ່ເປັນຫຍັງ ໃຫຍ່ມາຈະຫາຍ"
ນີ້ເປັນຄວາມເຊື່ອທີ່ຜິດ — ການຄົ້ນຄວ້າສະໄໝໃໝ່ຢືນຢັນວ່າ ແມ້ແຕ່ເດັກທີ່ກວນຊື່ໆ (primary snoring) ບໍ່ເຖິງຂັ້ນຢຸດຫາຍໃຈ ກໍຍັງມີຜົນກະທົບຕໍ່ການພັດທະນາສະໝອງ ແລະ ພຶດຕິກຳ ຄ້າຍກັນກັບເດັກທີ່ເປັນ OSA
- ການກວນເປັນປະຈຳພົບໃນເດັກປະມານ ໑໐-໑໒% (ສູງສຸດເຖິງ ໒໗%)
- ພາວະ OSA ທີ່ໄດ້ຮັບການວິນິດໄສຈິງພົບໃນ ໑-໕% ຂອງເດັກ
- ການກວນນອນຊໍາເຮື້ອ ບໍ່ແມ່ນໄລຍະການພັດທະນາທີ່"ໃຫຍ່ແລ້ວຫາຍເອງ" — ຄວນໃຫ້ແພດປະເມີນ
ການນອນແມ່ນ"ວຽກເຕັມເວລາ"ຂອງເດັກທີ່ກຳລັງເຕີບໂຕ
ໃນໄລຍະຫຼັບເລິກ (deep sleep) ຮ່າງກາຍ ແລະ ສະໝອງຂອງເດັກເຮັດວຽກໜັກຫຼາຍດ້ານພ້ອມກັນ
ປ່ອຍໂກຣທຮໍໂມນ
ໂກຣທຮໍໂມນ (GH) ປ່ອຍສູງສຸດໃນໄລຍະຫຼັບເລິກ ເຮັດໃຫ້ເດັກເຕີບໂຕທັງຄວາມສູງ ແລະ ອະໄວຍະວະ
ສະໝອງພັດທະນາ ແລະ ຈຳ
ສະໝອງລວບລວມຄວາມຊົງຈຳທີ່ໄດ້ຮຽນມາ (memory consolidation) ແລະ ເສີມການເຊື່ອມຕໍ່ຂອງເຊລປະສາດໃນໄລຍະ REM
ເສີມພູມຄຸ້ມກັນ
ລະບົບພູມຄຸ້ມກັນເຮັດວຽກເຕັມທີ່ຂະນະນອນ ຊ່ວຍຕໍ່ສູ້ເຊື້ອໂລກ ແລະ ຟື້ນຟູຮ່າງກາຍ
ຄວບຄຸມອາລົມ
ສະໝອງສ່ວນຄວບຄຸມອາລົມ (prefrontal cortex) "ປັບສົມດຸນ" ຂະນະນອນ — ເດັກທີ່ນອນພໍຈຶ່ງຄວບຄຸມອາລົມ ແລະ ມີສະມາທິດີກວ່າ
ສົມດຸນຮໍໂມນ
ຮໍໂມນຄວບຄຸມຄວາມຫິວ (leptin-ghrelin) ແລະ ນໍ້າຕານໃນເລືອດເຮັດວຽກປົກກະຕິເມື່ອນອນພໍ
ຫົວໃຈ ແລະ ການຫາຍໃຈ
ລະບົບຫົວໃຈ ແລະ ເສັ້ນເລືອດໄດ້ພັກ ຄວາມດັນເລືອດຫຼຸດລົງ ການຫາຍໃຈມີຈັງຫວະປົກກະຕິ
ປະລິມານການນອນທີ່ແນະນຳຕາມອາຍຸ
ຄຳແນະນຳຕາມ AASM ແລະ AAP
ອາຍຸ ໐-໒ ປີ (ເດັກນ້ອຍ)
໑໔-໑໗ ຊົ່ວໂມງ (ເດັກອ່ອນ) / ໑໑-໑໔ ຊົ່ວໂມງ (ເດັກໄຕ່ຍ່າງ)
ອາຍຸ ໓-໕ ປີ (ອະນຸບານ)
ຄວນນອນ ໑໐-໑໓ ຊົ່ວໂມງຕໍ່ມື້ (ລວມນອນກາງເວັນ)
ອາຍຸ ໖-໑໒ ປີ (ນັກຮຽນ)
ຄວນນອນ ໙-໑໒ ຊົ່ວໂມງຕໍ່ຄືນ
ອາຍຸ ໑໓-໑໘ ປີ (ໄວໜຸ່ມ)
ຄວນນອນ ໘-໑໐ ຊົ່ວໂມງຕໍ່ຄືນ
📌 ໝາຍເຫດໄວໜຸ່ມ: ໃນໄລຍະໄວໜຸ່ມ ໂມງຊີວະພາບເລື່ອນຊ້າລົງຕາມທຳມະຊາດ (sleep phase delay) ເຮັດໃຫ້ນອນດຶກຂຶ້ນ ແຕ່ຍັງຕ້ອງຕື່ນເຊົ້າໄປໂຮງຮຽນ — ເປັນສາເຫດທີ່ໄວໜຸ່ມສ່ວນໃຫຍ່ນອນບໍ່ພໍຊໍາເຮື້ອ
ອາການ OSA ໃນເດັກຕ່າງຈາກຜູ້ໃຫຍ່
ເດັກແຕ່ລະໄວສະແດງອາການຕ່າງກັນ — ບໍ່ແມ່ນແຄ່ "ງ່ວງ" ຄືຜູ້ໃຫຍ່ ບາງຄົນກັບ "ຊົນ" ຜິດປົກກະຕິ
👶 ເດັກອ່ອນ ແລະ ເດັກນ້ອຍ (໐-໓ ປີ)
ອາດບໍ່ກວນຊັດເຈນ — ແຕ່ອັນຕະລາຍທີ່ສຸດ
- ນອນກະສັບກະສ່າຍ ຕື່ນບ່ອຍໂດຍບໍ່ມີສາເຫດ
- ການຫາຍໃຈຜິດປົກກະຕິ ມີສຽງຫາຍໃຈຕິດຂັດ
- ນໍ້າໜັກບໍ່ຂຶ້ນ / ລ້ຽງບໍ່ໃຫຍ່ (failure to thrive) — ເດັກກຸ່ມນີ້ເຜົາຜານພະລັງງານມະຫາສານເພື່ອຫາຍໃຈ ຈົນບໍ່ເຫຼືອພະລັງງານໃຫ້ເຕີບໂຕ
- ເລີ່ມຫາຍໃຈທາງປາກ (mouth breathing)
🧒 ອະນຸບານ (໓-໕ ປີ)
ໄລຍະສູງສຸດຂອງ OSA — ຕ່ອມທອນຊິນ ແລະ ອະດີນອຍໃຫຍ່ສຸດທຽບຂະໜາດທາງເດີນຫາຍໃຈ
- ກວນສຽງດັງເປັນປະຈຳ ມີຄົນເຫັນວ່າຢຸດຫາຍໃຈ
- ຫາຍໃຈທາງປາກຕະຫຼອດເວລາ
- ໜ້າເອິກບຸ້ມຜິດປົກກະຕິຂະນະຫາຍໃຈ (paradoxical breathing)
- ຍ່ຽວລົດບ່ອນນອນ
- ເວົ້າຊ້າ ອອກສຽງບໍ່ຊັດ ເລີ່ມມີບັນຫາພາສາ
- ປວດຫົວຕອນເຊົ້າ
- ຊົນຜິດປົກກະຕິ ກ້າວຮ້າວ
👦 ນັກຮຽນ (໖-໑໑ ປີ)
ອາການຊັດສຸດ — ແລະ ຄ້າຍ ADHD ຈົນວິນິດໄສຜິດໄດ້
- ກວນດັງປະຈຳ + ພໍ່ແມ່ເຫັນວ່າຢຸດຫາຍໃຈ
- ນອນກະສັບກະສ່າຍ ເຫື່ອແຕກ
- ຊົນຜິດປົກກະຕິ ບໍ່ນັ່ງຢູ່ສະຫງົບ — ບໍ່ແມ່ນ "ງ່ວງ" ແບບຜູ້ໃຫຍ່
- ສະມາທິສັ້ນ ຮຽນລົງ ອ່ານປຶ້ມບໍ່ຈົບ
- ອາລົມປ່ຽນແປງ ຮຸ້ງຮ້ຽວ ກ້າວຮ້າວ
- ຍ່ຽວລົດບ່ອນນອນຊໍາເຮື້ອ
- ປວດຫົວຕອນເຊົ້າ
🧑🎓 ໄວໜຸ່ມ (໑໒-໑໘ ປີ)
ເລີ່ມຄ້າຍຜູ້ໃຫຍ່ + ບັນຫາສຸຂະພາບຈິດ
- ກວນສຽງດັງ ພໍ່ແມ່ເຫັນວ່າຢຸດຫາຍໃຈ
- ງ່ວງຮຸນແຮງໃນເວລາກາງເວັນ ນອນໃນຫ້ອງຮຽນຫຼືໃນລົດ
- ພາວະຕຸ້ຍ (ສາເຫດໃຫຍ່ໃນໄວໜຸ່ມປະຈຸບັນ)
- ພາວະຊຶມເສົ້າ ກັງວົນ ອາລົມປ່ຽນແປງ
- ຖືກຫຍໍ້ເລື່ອງການກວນ → ຖອຍຫ່າງທາງສັງຄົມ
- ຜົນການຮຽນຕົກ
⚠️ ຄຳເຕືອນສຳຄັນສຳລັບເດັກທີ່ຖືກວິນິດໄສ ADHD: ແນວທາງການແພດສາກົນ (AAP) ລະບຸຊັດວ່າ ເດັກທີ່ມີອາການຄ້າຍ ADHD ທຸກຄົນຄວນກວດຄັດກອງ OSA ກ່ອນເລີ່ມຢາກະຕຸ້ນປະສາດ — ເພາະຢາ ADHD ຈະບໍ່ແກ້ບັນຫາທາງເດີນຫາຍໃຈ ແລະ ອາດເຮັດໃຫ້ການນອນລຸດລົງ
ຜົນຂອງ OSA ຕໍ່ການພັດທະນາເດັກ — ຫຼັກຖານວິທະຍາສາດ
ຜົນກະທົບເກີດຈາກ ໓ ກົນໄກພ້ອມກັນ: ອົກຊີເຈນໃນເລືອດຕໍ່າເປັນໄລຍະ ການນອນຂາດຕອນ ແລະ ຄວາມດັນໃນເອິກປ່ຽນແປງຜິດປົກກະຕິ
ການເຕີບໂຕ (Growth)
ໂກຣທຮໍໂມນ (GH) ປ່ອຍສູງສຸດໃນໄລຍະຫຼັບເລິກ ເດັກທີ່ມີ OSA ສະໝອງຕື່ນບ່ອຍ ເຮັດໃຫ້ ວົງຈອນຫຼັບເລິກຂາດ → GH ປ່ອຍໜ້ອຍລົງ
ການຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າເດັກ OSA ມີ IGF-1 ແລະ IGFBP-3 (ຕົວບົ່ງຊີ້ການເຕີບໂຕ) ຕໍ່າກວ່າປົກກະຕິ ແລະ ເຜົາຜານພະລັງງານເພີ່ມເພື່ອຫາຍໃຈ
ຫຼັງຜ່າຕັດຕ່ອມທອນຊິນ/ອະດີນອຍ ເດັກສ່ວນໃຫຍ່ມີ "catch-up growth" ເຕີບໂຕໄວທັນໝູ່
ພາວະຕຸ້ຍ (Obesity Cycle)
ການນອນບໍ່ພໍເຮັດໃຫ້ leptin ຫຼຸດ (ອີ່ມຍາກ) ghrelin ສູງ (ຫິວຫຼາຍ) ແລະ ເກີດ ພາວະດື້ insulin ເດັກກິນຫຼາຍຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະຂອງຫວານ ແລະ ແປ້ງ
ເກີດເປັນ ວົງຈອນບໍ່ດີ: ນອນໜ້ອຍ → ຕຸ້ຍ → ທາງເດີນຫາຍໃຈຄ່ຽນ → OSA ລຸດ → ນອນຍິ່ງບໍ່ດີ → ຕຸ້ຍຍິ່ງຂຶ້ນ
ການອັກເສບຊໍາເຮື້ອ (CRP ສູງ) ຍັງເລັ່ງພາວະດື້ insulin ແລະ ຄວາມສ່ຽງເບົາຫວານ
ສະໝອງ ແລະ ການຄິດ (Brain & Cognition)
ການຖ່າຍພາບສະໝອງ (MRI) ພົບວ່າເດັກ OSA ມີ ປະລິມານ gray matter ຫຼຸດ ໃນສ່ວນສຳຄັນ:
- Prefrontal cortex — ຄວບຄຸມສະມາທິ ການຕັດສິນໃຈ ການຄວບຄຸມຕົນເອງ
- Hippocampus — ສູນຄວາມຈຳ ແລະ ການຮຽນຮູ້
- Parietal cortex — ການປະມວນຜົນຂໍ້ມູນ
ຜົນຄື:
- ສະມາທິສັ້ນ — ຄ້າຍ ADHD
- ຄວາມຈຳການຮຽນລຸດ (working memory)
- ຜົນການຮຽນຕົກ ຄະແນນສອບຕໍ່າ
- ຄວາມສາມາດໃນການແກ້ບັນຫາຫຼຸດ
ການສຶກສາ ABCD ໃນເດັກຫຼາຍກວ່າ ໑໒,໐໐໐ ຄົນ ພົບວ່າໄວໜຸ່ມກວນຊໍາເຮື້ອມີບັນຫາພຶດຕິກຳ ແຕ່ການຄວບຄຸມອາລົມເສຍຫາຍຊັດເຈນ
ການເວົ້າ ແລະ ພາສາ
OSA ໃນເດັກກະທົບການເວົ້າໃນ ໒ ຮູບແບບ:
- ການອອກສຽງຜິດ: ຫາຍໃຈທາງປາກດົນ ເຮັດໃຫ້ລີ້ນວາງຜິດຕຳແໜ່ງ ເພດານປາກຄ່ຽນ → ອອກສຽງຄຳບາງຄຳບໍ່ຊັດ
- ການປະມວນສຽງ: ສະໝອງເສຍຫາຍຈາກອົກຊີເຈນຕໍ່າ → ແຍກສຽງຄ້າຍກັນບໍ່ໄດ້ → ອ່ານສະກົດຍາກ ຮຽນພາສາຊ້າ
ໄລຍະສຳຄັນຂອງການພັດທະນາພາສາ (ອາຍຸ ໓-໗ ປີ) ຕົງກັບໄລຍະສູງສຸດຂອງຕ່ອມທອນຊິນໃຫຍ່ — ຫາກປະຖິ້ມດົນ ທັກສະພາສາອາດຊ້າຖາວອນ
ພຶດຕິກຳ ອາລົມ ແລະ ສັງຄົມ
OSA ເຮັດໃຫ້ ຄວາມສະຫຼາດທາງອາລົມ (EQ) ຫຼຸດ — ວັດໄດ້ດ້ວຍ Bar-On EQ-i
- ເຂົ້າໃຈອາລົມຄົນອື່ນຍາກ
- ປັບຕົວກັບສະຖານະການໃໝ່ຍາກ
- ຈັດການຄວາມຄຽດບໍ່ໄດ້
- ຮຸ້ງຮ້ຽວງ່າຍ ລະເບີດອາລົມ
ວົງຈອນການກັ່ນແກ້ງ (bullying):
ເດັກ OSA ມັກມີອາລົມປ່ຽນໄວ + ຕຸ້ຍ → ກາຍເປັນເປົ້າໝາຍການຫຍໍ້ → ຄຽດ/ກັງວົນ → ນອນລົງ → OSA ໜັກຂຶ້ນ
ສຸຂະພາບຫົວໃຈ ແລະ ເສັ້ນເລືອດ
OSA ໃນເດັກທີ່ບໍ່ຮັກສາອາດເຮັດໃຫ້:
- ຄວາມດັນເລືອດສູງຕັ້ງແຕ່ເດັກ
- ເສັ້ນເລືອດແດງແຂງກ່ອນໄວ
- ຄວາມດັນເສັ້ນເລືອດປອດສູງ ໃນເຄສຮຸນແຮງ
- ຫົວໃຈຫ້ອງຂວາເຮັດວຽກໜັກຜິດປົກກະຕິ
- ການຄວບຄຸມຈັງຫວະຫົວໃຈຜິດປົກກະຕິ
ຍ່ຽວລົດບ່ອນນອນ (Bedwetting)
ບໍ່ແມ່ນ "ຫຼັບເລິກເກີນໄປ" ຕາມຄວາມເຊື່ອເກົ່າ — ແຕ່ເປັນກົນໄກຮໍໂມນ:
- ເດັກພະຍາຍາມຫາຍໃຈທາງເດີນຫາຍໃຈອຸດຕັນ → ເກີດຄວາມດັນລົບໃນເອິກສູງຜິດປົກກະຕິ
- ຫົວໃຈຫ້ອງເທິງຖືກດຶງຍືດຜິດປົກກະຕິ
- ຫົວໃຈ "ເຂົ້າໃຈຜິດ" ວ່າມີຂອງແຫຼວເກີນ → ປ່ອຍ ANP/BNP
- ຮໍໂມນເຫຼົ່ານີ້ສັ່ງໝາກໄຂ່ຫຼັງໃຫ້ຂັບນໍ້າ ແລະ ໂຊດຽມ → ຍ່ຽວຫຼາຍຜິດປົກກະຕິຕອນກາງຄືນ
ຫຼັງຜ່າຕັດທອນຊິນ — ລະດັບ BNP/ANP ຫຼຸດທັນທີ ແລະ ອາການຍ່ຽວລົດບ່ອນນອນຫາຍໃນເດັກສ່ວນໃຫຍ່
ໃບໜ້າປ່ຽນຖາວອນ — "Adenoid Facies"
ການຫາຍໃຈທາງປາກຊໍາເຮື້ອໃນເດັກ ກະທົບການເຕີບໂຕຂອງກະດູກໜ້າ ແລະ ຄາງ — ການປ່ຽນແປງນີ້ຖາວອນ
🦴 ກົນໄກການເກີດ Adenoid Facies
ຕາມທິດສະດີ Moss functional matrix — ການເຕີບໂຕຂອງກະດູກໜ້າຂຶ້ນຢູ່ກັບສົມດຸນກ້າມຊີ້ນອ້ອມ:
- ປົກກະຕິ ລີ້ນວາງທີ່ເພດານປາກ ດັນອອກ → ເພດານເຕີບເປັນຮູບໂຄ້ງກວ້າງ
- ເມື່ອເດັກຫາຍໃຈທາງປາກຊໍາເຮື້ອ → ລີ້ນຕໍ່າ ປາກເປີດ → ກ້າມຊີ້ນແກ້ມ ບີບເຂົ້າໃນ
- ຜົນຄື ເພດານປາກຄ່ຽນ ແລະ ສູງ ຄາງຖອຍ ແຂ້ວເທິງຍື່ນ ໃບໜ້າຍາວຜອມ
📌 ຜົນຕໍ່ມາ: ການປ່ຽນແປງໂຄງສ້າງໜ້າເຮັດໃຫ້ ທາງເດີນຫາຍໃຈຄ່ຽນຖາວອນ — ເດັກກຸ່ມນີ້ແມ່ນຕ່ອມທອນຊິນຈະຫົດໃນໄວໜຸ່ມ ກໍຍັງມີ ຄວາມສ່ຽງ OSA ໃນໄວຜູ້ໃຫຍ່ ສູງ
"ຈຸດບໍ່ກັບຄືນ" — ເປັນຫຍັງຕ້ອງຮັກສາໄວ
ການຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າ ຜົນຂອງ OSA ຕໍ່ສະໝອງອາດຖາວອນຫາກປະຖິ້ມດົນເກີນໄປ
ຮັກສາກ່ອນອາຍຸ ໕ ປີ — ຟື້ນໄດ້ເກືອບສົມບູນ
ຫາກຜ່າຕັດທອນຊິນ/ອະດີນອຍໃນໄວອະນຸບານ ເດັກມັກໄດ້:
- IQ ດີຂຶ້ນ
- ພຶດຕິກຳຊົນ/ກ້າວຮ້າວ/ສະມາທິສັ້ນຫາຍປົກກະຕິ
- ຄວາມສາມາດຮຽນກັບມາທຽບໝູ່
- ເຕີບໂຕໄວທັນໝູ່ (catch-up growth)
ຮັກສາຊ່ວງ ໕-໘ ປີ — ຜົນດີປານກາງ
ອາການກາຍ (ກວນ ຍ່ຽວລົດ ເມື່ອຍ) ມັກຫາຍ ແຕ່ບັນຫາຄວາມຈຳ ແລະ ການຮຽນບາງຢ່າງອາດຍັງເຫຼືອ
ຮັກສາຫຼັງອາຍຸ ໘-໑໐ ປີ — ຄວາມເສຍຫາຍອາດຖາວອນ
ການຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າແມ້ຜ່າຕັດສຳເລັດ ບັນຫາເຫຼົ່ານີ້ ມັກບໍ່ຫາຍຂາດ:
- ສະມາທິ ແລະ ການຕັດສິນໃຈ
- ຄວາມຈຳການຮຽນຊັບຊ້ອນ
- ການປະມວນສຽງ
- ໂຄງສ້າງໜ້າປ່ຽນຖາວອນ
OSA ໃນເດັກກະທົບເຖິງໄວຜູ້ໃຫຍ່
ການຕິດຕາມເດັກ OSA ຮຸນແຮງຕັ້ງແຕ່ອາຍຸ ~໕ ປີ ໄປ ໒໐ ປີ ພົບຜົນທີ່ໜ້າກັງວົນ
ເມື່ອທຽບກັບຄົນໄວດຽວກັນທີ່ບໍ່ມີ OSA ໃນໄວເດັກ ຜູ້ໃຫຍ່ທີ່ເຄີຍເປັນ OSA ຮຸນແຮງຕອນເດັກມີແນວໂນ້ມ:
- BMI ສູງກວ່າ ໃນໄວຜູ້ໃຫຍ່ (p=0.038)
- ກວນເປັນປະຈຳໃນໄວຜູ້ໃຫຍ່ ສູງກວ່າ (p=0.045)
- ຜົນການຮຽນໄລຍະຍາວຕໍ່າກວ່າ — ໄດ້ປະກາສະນີຍະບັດຂັ້ນສູງໜ້ອຍກວ່າຢ່າງມີນັຍສຳຄັນ (p<0.001)
- ຄວາມສ່ຽງໂລກຫົວໃຈໃນໄວຜູ້ໃຫຍ່ສູງຂຶ້ນ
ທີ່ມາ: 20-year longitudinal follow-up study ຂອງເດັກທີ່ໄດ້ຮັບການວິນິດໄສ OSA ຮຸນແຮງຕອນອາຍຸ ~໔.໘໗ ປີ
ສາເຫດຂອງ OSA ໃນເດັກ
OSA ໃນເດັກມີສາເຫດຕ່າງຈາກຜູ້ໃຫຍ່ — ແລະ ມັກຮັກສາໄດ້ດີຫາກວິນິດໄສໄວ
ຕ່ອມທອນຊິນ ແລະ ອະດີນອຍໃຫຍ່
ສາເຫດອັນດັບ ໑ ຂອງ OSA ໃນເດັກ ໂດຍສະເພາະອາຍຸ ໒-໘ ປີ — ການຜ່າຕັດ (adenotonsillectomy) ມັກຫາຍຂາດ
ພາວະຕຸ້ຍ
ເດັກທີ່ມີນໍ້າໜັກເກີນຫຼືຕຸ້ຍ ເນື້ອເຍື່ອອ້ອມທາງເດີນຫາຍໃຈໜາຂຶ້ນ — ເປັນສາເຫດທີ່ພົບຫຼາຍຂຶ້ນໃນໄວໜຸ່ມສະໄໝໃໝ່
ພູມແພ້ ແລະ ດັງຕັນຊໍາເຮື້ອ
ໂລກດັງອັກເສບຈາກພູມແພ້ເຮັດໃຫ້ທາງເດີນຫາຍໃຈສ່ວນເທິງຄ່ຽນ ເດັກຕ້ອງຫາຍໃຈທາງປາກຊໍາເຮື້ອ
ໂຄງສ້າງໜ້າ/ຄາງ
ເດັກທີ່ມີຄາງນ້ອຍ ແຂ້ວສົບຜິດ midface ຕື້ນ ຫຼື ເພດານຄ່ຽນ ມີໂອກາດເປັນ OSA ສູງກວ່າປົກກະຕິ
ໂລກທາງພັນທຸກຳ
ເດັກທີ່ມີ Down syndrome, Prader-Willi, Pierre Robin, Cerebral Palsy ຫຼື achondroplasia ມີຄວາມສ່ຽງ OSA ສູງ ຄວນປະເມີນຕັ້ງແຕ່ນ້ອຍ
ປະຫວັດຄອບຄົວ
ຫາກພໍ່ແມ່ຫຼືອ້າຍນ້ອງເປັນ OSA ເດັກມີຄວາມສ່ຽງສູງຂຶ້ນ — ທັງຈາກພັນທຸກຳໂຄງສ້າງ ແລະ ພາວະຕຸ້ຍ
ສ້າງນິໄສການນອນດີໃຫ້ລູກ
ນິໄສການນອນດີສ້າງໄດ້ຕັ້ງແຕ່ນ້ອຍ ແລະ ຈະຕິດຕົວໄປຕະຫຼອດຊີວິດ
ເວລານອນສະໝໍ່າສະເໝີ
ນອນ ແລະ ຕື່ນເວລາດຽວກັນທຸກມື້ ລວມທັງມື້ພັກ — ຊ່ວຍຕັ້ງໂມງຊີວະພາບ
ປິດຈໍ ໑-໒ ຊົ່ວໂມງກ່ອນນອນ
ແສງຟ້າຈາກມືຖື/ແທັບເລັດ/ໂທລະພາບ ຍັບຍັ້ງການປ່ອຍ melatonin ເຮັດໃຫ້ນອນຍາກ
ຫ້ອງນອນເຢັນ ມືດ ງຽບ
ອຸນຫະພູມປະມານ ໒໒-໒໔°C ປິດໄຟໃຫ້ມືດ ຫຼຸດສຽງລົບກວນ — ເຮັດໃຫ້ຫຼັບເລິກ
ຫຼີກລ່ຽງ caffeine ແລະ ຂອງຫວານ
ຊາ ກາເຟ ຊານົມ ນໍ້າອັດລົມ ໃນຊ່ວງບ່າຍ-ແລງ ເຮັດໃຫ້ເດັກນອນຍາກ
ອອກກຳລັງກາຍຕອນກາງເວັນ
ກິດຈະກຳກາຍຊ່ວຍໃຫ້ຫຼັບເລິກ ແຕ່ບໍ່ຄວນອອກກຳລັງໜັກກ່ອນນອນ
ກິດຈະວັດກ່ອນນອນ
ອາບນໍ້າ ແປງແຂ້ວ ອ່ານນິທານ — ລຳດັບດຽວກັນທຸກຄືນ ສົ່ງສັນຍານໃຫ້ສະໝອງຮູ້ວ່າ "ເຖິງເວລານອນແລ້ວ"
ສັນຍານທີ່ບອກວ່າຄວນພາລູກໄປພົບແພດ
ການວິນິດໄສ OSA ໃນເດັກເຊື່ອຖືໄດ້ສູງສຸດດ້ວຍ Polysomnography (PSG) ໃນຫ້ອງແລ່ບ — ແຕ່ການສັງເກດຂອງພໍ່ແມ່ຄືຂັ້ນຕອນທຳອິດ
🟠 ຄວນປຶກສາແພດເມື່ອ:
- ລູກກວນສຽງດັງເປັນປະຈຳ (ຫຼາຍກວ່າ ໓ ຄືນຕໍ່ອາທິດ)
- ລູກຫາຍໃຈທາງປາກຕະຫຼອດເວລາ
- ຜົນການຮຽນຕົກໂດຍບໍ່ມີສາເຫດ ຫຼື ມີບັນຫາພຶດຕິກຳໃນຫ້ອງຮຽນ
- ເຕີບໂຕຊ້າກວ່າມາດຕະຖານຫຼືນໍ້າໜັກບໍ່ຂຶ້ນ
- ຍ່ຽວລົດບ່ອນນອນກັບມາເປັນຊໍ້າຫຼັງຫາຍແລ້ວ (ອາຍຸ ໖ ປີຂຶ້ນ)
- ກ່ອນເລີ່ມຢາ ADHD ຄວນກວດຄັດກອງ OSA ທຸກລາຍ
🔴 ຄວນພາລູກໄປພົບແພດໂດຍໄວ ເມື່ອ:
- ເຫັນລູກ ຢຸດຫາຍໃຈຫຼືສຳລັກຂະນະນອນ
- ຕື່ນມາດ້ວຍອາການຫາຍໃຈບໍ່ອອກ
- ມີອາການງ່ວງຮຸນແຮງຜິດປົກກະຕິຕອນກາງເວັນ
- ມີໂລກປະຈຳຕົວ ເຊັ່ນ Down syndrome
- ມີພາວະຕຸ້ຍຮຸນແຮງຮ່ວມກັບການກວນ
- ເດັກນ້ອຍ (ອາຍຸໜ້ອຍກວ່າ ໓ ປີ) ທີ່ນໍ້າໜັກບໍ່ຂຶ້ນ ແລະ ນອນກະສັບກະສ່າຍ
ທາງເລືອກໃນການຮັກສາ OSA ໃນເດັກ
ການຮັກສາຂຶ້ນກັບສາເຫດ ແລະ ຄວາມຮຸນແຮງ — ສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ CPAP
໑. ການຜ່າຕັດຕ່ອມທອນຊິນ ແລະ ອະດີນອຍ (Adenotonsillectomy — AT)
ການຮັກສາທຳອິດທີ່ແນະນຳໂດຍ AAP — ຫາຍຂາດໃນເດັກສ່ວນໃຫຍ່ (~໖໐%) ໂດຍສະເພາະກຸ່ມທີ່ທອນຊິນໃຫຍ່ ແລະ ບໍ່ຕຸ້ຍ
໒. ຢາພົ່ນດັງ/ຢາຫຼຸດພູມແພ້
Intranasal corticosteroids ຫຼື montelukast ສຳລັບ OSA ບໍ່ຮຸນແຮງ ຫຼື ເປັນທາງເລືອກເສີມ
໓. ການຈັດການນໍ້າໜັກ
ສຳຄັນໃນເດັກຕຸ້ຍ — ໂພຊະນາການເໝາະສົມ + ອອກກຳລັງກາຍ ຊ່ວຍຫຼຸດ OSA
໔. CPAP ສຳລັບເດັກ
ໃຊ້ໃນກໍລະນີຜ່າຕັດແລ້ວຍັງມີອາການ ຫຼື ມີ OSA ຈາກສາເຫດອື່ນ — ໃນເດັກການໃສ່ CPAP ເຮັດໄດ້ຍາກກວ່າຜູ້ໃຫຍ່
໕. ການຈັດແຂ້ວ ແລະ ການຂະຫຍາຍເພດານ (RME)
Rapid Maxillary Expansion ໂດຍທັນຕະແພດ — ສຳລັບເດັກທີ່ມີເພດານຄ່ຽນ ຊ່ວຍເພີ່ມຂະໜາດທາງເດີນຫາຍໃຈ
ກັງວົນເລື່ອງການນອນຂອງລູກ?
ການວິນິດໄສທີ່ແນ່ນອນຕ້ອງໃຊ້ Polysomnography (PSG) ໃນຫ້ອງແລ່ບ — ປຶກສາທີມງານຂອງເຮົາ
